Jarenlang werden debatten over wetten tegen haatspraak beschouwd als morele geschillen over fatsoen en bescherming. Steeds vaker ontwikkelen ze zich echter tot juridische en politieke strijdpunten over de grenzen van de 'vrije' meningsuiting in democratische samenlevingen.
Een rapport van het Future of Free Speech-project, getiteld De recessie van de vrije meningsuiting raakt ons hard.Het rapport betoogt dat gevestigde democratieën een meetbare afname ervaren in de bescherming van de vrijheid van meningsuiting, die ooit als stevig gewaarborgd werd beschouwd. Volgens het rapport breiden beperkingen die voorheen vooral met autoritaire regimes werden geassocieerd, zich nu uit over westerse landen onder het mom van de bestrijding van haat, desinformatie en extremisme.
De wetgeving tegen haatspraak wordt in de hele westerse wereld breed geïnterpreteerd en de voortdurende uitbreiding ervan verandert de grenzen van wettige meningsuiting.
De gevaarlijke wereldwijde trend van vrije meningsuiting
Het rapport 'The Future of Free Speech' documenteert wat het omschrijft als een 'recessie' in de vrijheid van meningsuiting binnen democratische staten. Volgens de bevindingen heeft meer dan de helft van de democratieën in de wereld de afgelopen jaren een afname gezien in de bescherming van de vrijheid van meningsuiting, met name op het gebied van haatzaaien, desinformatie en beledigende uitingen.
Het rapport benadrukt dat hoewel West-Europa al lange tijd wetten tegen haatspraak kent, de handhaving ervan intensiever is geworden en de definities breder zijn geworden. In verschillende landen is de grens voor wat als onwettige uiting wordt beschouwd, verschoven van directe aanzetting tot haat naar bredere categorieën zoals belediging, denigratie of emotionele schade.
De organisatie eerder in 2020 Wereldwijd handboek over wetgeving inzake haatspraak Het boek geeft een overzicht van tientallen rechtsgebieden met strafrechtelijke sancties voor uitingen die als haatdragend, godlasterlijk of lasterlijk worden beschouwd, en merkt op dat er grote verschillen bestaan in definities en handhavingsnormen.
Het cumulatieve effect is volgens de onderzoekers een steeds strenger wordend juridisch klimaat waarin individuen steeds meer onzekerheid ervaren over welke uitspraken tot vervolging kunnen leiden.
Chili: Journalist veroordeeld voor het aan de kaak stellen van "buitensporig salaris" van een ambtenaar
Chili is een recent voorbeeld van hoe beperkingen ook buiten Europa en Noord-Amerika kunnen opduiken. In januari 2023 schreef journalist Felipe Soto was veroordeeld van strafrechtelijke smaad nadat hij berichtte over wat hij omschreef als "buitensporig salaris" dat een overheidsfunctionaris ontving.
Volgens het Comité ter Bescherming van Journalisten werd Soto schuldig bevonden aan smaad op grond van de Chileense wetgeving en veroordeeld tot een voorwaardelijke gevangenisstraf en boetes.
Chili wordt algemeen beschouwd als een functionerende democratie met eerlijke verkiezingen en een traditie van vrije pers. Toch onderstreept het gebruik van strafrechtelijke bepalingen inzake smaad tegen een journalist die berichtte over de hoogte van de overheidssalarissen hoe juridische mechanismen die bedoeld zijn om reputaties te beschermen, kunnen worden ingezet om onderzoeksjournalistiek te ontmoedigen.
Voorstanders van de vrijheid van meningsuiting betogen dat er civiele rechtsmiddelen bestaan voor reputatiegeschillen en dat strafrechtelijke sancties een punitief karakter introduceren dat legitieme controle op overheidsfunctionarissen dreigt te ontmoedigen.
Denemarken: Bescherming tegen godslastering keert terug
In 2023, Denemarken wetgeving ingevoerd Het wetsvoorstel stelt de "ongepaste behandeling" van religieuze geschriften strafbaar, waarmee in feite beschermingsmaatregelen worden hersteld die doen denken aan de voormalige blasfemiewet van het land, die in 2017 was afgeschaft.
De Deense regering presenteerde de maatregel als noodzakelijk om systematische aantasting van religieuze teksten te voorkomen en de nationale veiligheid te beschermen naar aanleiding van incidenten waarbij korans werden verbrand.
Critici voerden aan dat het opnieuw invoeren van straffen voor handelingen met betrekking tot religieuze teksten een ommekeer betekende in een land dat voorheen geroemd werd om zijn liberale normen voor meningsuiting. Het debat in Denemarken illustreert hoe beperkingen op de vrijheid van meningsuiting gerechtvaardigd kunnen worden als pragmatische reacties op veiligheidszorgen, zelfs in samenlevingen met een sterke traditie van vrije meningsuiting.
Het rapport 'De toekomst van de vrije meningsuiting' wijst op vergelijkbare patronen in verschillende democratieën, waar de beperkingen op de vrije meningsuiting geleidelijk worden uitgebreid onder druk van sociale onrust of diplomatieke spanningen.
Canada: Uitbreiding van de reikwijdte van "dwingende" spraak
Canada is ook een belangrijk discussiepunt geworden in de discussie over de ontwikkeling van regelgeving rond haatspraak. Voorgestelde wetsvoorstellen, waaronder wetsvoorstel C-16 en recenter wetsvoorstel C-9, hebben geleid tot debatten over de grenzen van beschermde meningsuiting en de reikwijdte van de overheidsbevoegdheid.
LifeSiteNews Er wordt gemeld dat de voorgestelde uitbreidingen in wetsvoorstel C-16 de definitie van 'dwingend of controlerend gedrag' zouden verbreden, zodat ook bepaalde niet-gewelddadige gedragingen daaronder vallen.
Volgens parlementslid Leslyn Lewis criminaliseert het voorstel "een patroon van anderszins wettig en vaak voorkomend gedrag dat later door een intieme partner als bedreigend kan worden ervaren". Ze waarschuwde verder dat "gewone familie-interacties achteraf als crimineel kunnen worden geïnterpreteerd".
Voorbeelden die genoemd worden, zijn onder meer het aanspreken van een partner op het feit dat hij of zij te laat thuiskomt, bezorgdheid uiten over alcoholgebruik, meningsverschillen over financiën of het stellen van ouderlijke grenzen aan kinderen.
Voorstanders van de wetgeving betogen dat ruimere definities nodig zijn om dwangmatige controle in situaties van huiselijk geweld aan te pakken. Critici stellen dat vage of retroactieve interpretaties het risico met zich meebrengen dat gewone spraak en privéconflicten strafbaar worden gesteld.
Het Canadese debat weerspiegelt een bredere trend die is vastgesteld in het rapport 'De toekomst van de vrije meningsuiting', waarbij overheden steeds vaker categorieën zoals haatspraak, desinformatie of psychische schade gebruiken om de uitbreiding van regelgeving te rechtvaardigen.
Een breder patroon van vrijheid van meningsuiting in democratieën
De 2020 Wereldwijd handboek over wetgeving inzake haatspraak Uit documenten blijkt dat veel democratieën tegenwoordig strafrechtelijke sancties opleggen voor uitingen die groepen beledigen die gedefinieerd worden door ras, religie, genderidentiteit of seksuele geaardheid. De auteurs merken op dat dergelijke wetten weliswaar bedoeld zijn om discriminatie en geweld te verminderen, maar dat ze ook handhavingsvrijheid creëren die politiek controversieel kan zijn.
Tegelijkertijd hebben regeringen regelgeving ingevoerd of uitgebreid die gericht is op "terroristische inhoud" en "desinformatie", waardoor autoriteiten vaak de bevoegdheid krijgen om uitingen die schadelijk worden geacht voor de openbare orde te verwijderen of te bestraffen.
Het rapport 'The Future of Free Speech' concludeert dat, hoewel geen enkel land de vrije meningsuiting volledig heeft afgeschaft, de algemene trend in democratieën wijst op strengere regelgeving en een kleinere marge voor controversiële of impopulaire uitspraken.
Tot slot
Het debat rondom wetgeving tegen haatspraak wordt vaak voorgesteld als een spanningsveld tussen het beschermen van kwetsbare gemeenschappen en het behoud van de aloude bescherming van de vrije meningsuiting. Recent onderzoek wijst er echter op dat de wettelijke grenzen van de vrije meningsuiting in democratische samenlevingen op meetbare wijze aan het veranderen zijn.
Wetswijzigingen in Denemarken, strafrechtelijke smaadzaken in Chili en voorgestelde wetswijzigingen in Canada illustreren hoe overheden de grenzen van toelaatbare meningsuiting herdefiniëren. In elk geval is het uitgesproken doel om schade, discriminatie of sociale instabiliteit aan te pakken. De bredere consequentie is echter een geleidelijke herijking van de manier waarop spraak wordt gereguleerd binnen systemen die van oudsher een sterke focus hebben op robuuste vrijheid van meningsuiting.
Of deze ontwikkeling een verstandige juridische aanpassing vertegenwoordigt of een aanhoudende inkrimping van liberale normen voor vrije meningsuiting, hangt af van hoe nauwkeurig deze wetten worden geformuleerd, hoe consequent ze worden toegepast en hoe rigoureus rechtbanken de grondwettelijke bescherming verdedigen. Wat buiten kijf staat, is dat de grenzen van wettige meningsuiting in westerse democratieën actief worden herzien en dat de gevolgen van die herziening op de lange termijn nog onduidelijk zijn.
The Expose heeft dringend uw hulp nodig…
Kunt u ons helpen om de eerlijke, betrouwbare, krachtige en waarheidsgetrouwe journalistiek van The Expose draaiende te houden?
Uw overheids- en Big Tech-organisaties
proberen The Expose het zwijgen op te leggen en uit te schakelen.
Daarom hebben we uw hulp nodig om ervoor te zorgen
wij kunnen u blijven voorzien van de
feiten die de mainstream weigert te delen.
De overheid financiert ons niet
om leugens en propaganda op hun site te publiceren
namens de Mainstream Media.
In plaats daarvan vertrouwen we uitsluitend op uw steun. Dus
steun ons alstublieft in onze inspanningen om
jij eerlijke, betrouwbare onderzoeksjournalistiek
vandaag nog. Het is veilig, snel en gemakkelijk.
Selecteer hieronder de methode die u het prettigst vindt om uw steun te betuigen.
Categorieën: Wist u dat?, Wereldnieuws
De zogenaamde 'vrije meningsuiting' is alleen toegestaan als je de gevestigde orde niet bespot.
Hier in Australië, waar de vrijheid van meningsuiting voortdurend wordt bedreigd, is het blijkbaar oké om haatzaaiende taal te uiten, zolang je maar deel uitmaakt van het systeem. Ik doel op Lidia Thorpe, een zeer linkse federale senator die van Aboriginal-afkomst is (ik weiger het woord 'inheems' te gebruiken, omdat dit deze mensen meer rechten zou geven dan niet-Aboriginals, wat het wel doet), die constant de grenzen van de vrijheid van meningsuiting opzoekt, maar nooit wordt gecensureerd, hooguit met een waarschuwing.
Maar als je tot 'extreemrechts' behoort, een ander label waar ik een hekel aan heb, word je een racist genoemd omdat je de waarheid spreekt. Dat is hun favoriete label om de vrije meningsuiting effectief de kop in te drukken.
Je kunt nu de gevangenis in gaan omdat je beweert dat transmannen geen vrouwen zijn! 🤬
Natuurlijk is dat hier het geval. Probeer maar eens iets zinnigs over Israël te zeggen.