Ӧmir Bekali, een Oeigoerse moslim, vertelt over zijn gevangenschap, martelingen en indoctrinatie door de Chinese staat –
Deel dit artikel op uw sociale media
Begin 2017 zag het leven er rooskleurig uit voor de 41-jarige Ӧmir Bekali. Hij was een trotse vader van drie kinderen, had een diploma toerisme, een eigen bedrijf en diverse managementfuncties op zijn naam staan. Hij zou de Kazachstaanse delegatie leiden naar de aanstaande internationale Astana Trade Exposition, een evenement dat doorgaans miljoenen trekt.
Maar in maart zorgde een ogenschijnlijk onschuldige reis om het evenement te promoten in Xinjiang, in het noordwesten van China, ervoor dat hij er nooit bij zou zijn.
Tijdens een kort bezoek na zijn werk aan zijn familie in het nabijgelegen Turpan, op de ochtend van 26 maart, stonden er politieagenten voor de deur om hem te arresteren. Dit was het begin van een reis van bijna acht maanden van eindeloze fysieke en psychische kwelling.
"Ze boeiden mijn handen en legden zwarte stof over mijn ogen", zegt Ӧmir. "Ik voel mijn lichaam trillen als ik aan dat moment denk."
Ӧmir werd geboren uit Oeigoerse en Kazachse ouders in Xinjiang, een semi-autonome regio in Noordwest-China. Eeuwenlang woonden er Oeigoerse moslims, die iets minder dan de helft van de bevolking uitmaken en een andere cultuur, religie en taal hebben dan de etnische meerderheid van het land, de Han-Chinezen.
Economische, culturele en religieuze discriminatie tegen Oeigoeren broeide al decennialang. Maar in 2014 kondigde de Chinese president Xi Jinping een nieuwe "Volksoorlog tegen het terrorisme" aan, gericht op de strijd tegen regionale 'terroristen' en 'separatisten'. Dit luidde een nieuw tijdperk in van massasurveillance, een gigantische politie-aanwezigheid en een explosief toenemend aantal willekeurige gevangennemingen van Oeigoeren in Xinjiang.
Na zijn arrestatie werd Ӧmir in een kleine cel van het politiebureau gegooid, waar hij een week lang werd vastgehouden, nog steeds zonder enige uitleg. Hij zegt dat de kamer gebouwd leek voor 12 mensen, maar dat er meer dan 36 anderen in zaten, die net als hij constant met armen en benen geboeid waren.
Al snel werd hij overgebracht naar een ander politiebureau, waar hij volgens eigen zeggen vier ‘complete’ dagen werd gemarteld door de autoriteiten.
“Mijn voeten en handen waren vastgebonden met ijzeren boeien en ze sloegen op mijn handen, ze sloegen op mijn voeten … ze sloegen op mijn rug en mijn maag”, zegt Ӧmir.
"Ze staken naalden tussen mijn nagels en vingers", voegt hij toe, "daarna stopten ze ijzeren staven in mijn geslachtsdelen".
Ӧmir zegt dat hij lange tijd in een 'Tiger Chair' werd gezet, een metalen stoelachtig apparaat dat zijn bewegingsvrijheid beperkt. De politie hing hem ook aan zijn polsen aan het dak van de cel, zodat zijn voeten de vloer niet konden raken, en sloeg later met hamerachtige instrumenten op zijn knokkels.
“[Die] littekens zijn er nog steeds… wanneer ik aan die ervaringen denk, trilt mijn lichaam.”
Ӧmir denkt dat zijn werk, dat hem veel regionaal reizen opleverde, de argwaan van de autoriteiten had gewekt en hen bovendien een goed excuus had gegeven om hem van terroristische activiteiten te beschuldigen.
"Ik heb niets bekend, omdat ik niets gedaan heb", zegt hij. "Misschien dachten ze dat ik na de marteling iets zou bekennen wat ik nog nooit eerder had gedaan."
Al snel werd Ӧmir overgebracht naar een nabijgelegen, zwaar beveiligd gevangenkamp, waar hij zeven maanden opgesloten zat. Hij had nog steeds geen toegang tot advocaten, geen telefoon om contact op te nemen met zijn familie en ook geen enkele echte uitleg over zijn arrestatie.
In november 2017 werd hij naar zijn eindbestemming gebracht en kwam hij terecht in een van de door China 'heropvoedingskampen'.
Het complex is omgeven door vier meter hoge muren en elektrische hekken, vertelt Ӧmir, en gewapende bewakers patrouilleren de hele dag en nacht door het kamp.
Binnen zitten 40 mensen in een kamer van 16 vierkante meter. Gevangenen van 15 tot 80 jaar oud worden in deze krappe cellen geplaatst, zegt hij. Af en toe worden ze naar grotere kamers verplaatst, maar niemand mag naar buiten.
Vierentwintig uur per dag zitten gevangenen geboeid. IJzeren kettingen zijn om hun nek gebonden, vastgemaakt aan losse ijzeren blokken die volgens Ӧmir zo'n acht tot tien kilo wegen, waardoor gevangenen altijd gebogen moeten zitten. Hij gelooft dat dit slechts één van de manieren is waarop de kampen zijn ontworpen om gevangenen een onderdanige houding bij te brengen.
“Ik verbleef in die kamer met heel veel verschillende mensen, sommigen van hen waren zakenmensen, historici, schoolprofessoren, schrijvers, zangers,” vertelt Ӧmir, “ze spreken veel beter Chinees dan de Chinezen zelf, en ze hebben meer geld dan de Chinezen zelf: ze hoeven niet heropgevoed te worden.”
Op een typische dag in het kamp, zegt hij, worden de gevangenen om 5 uur 's ochtends gewekt en krijgen ze een karige portie brood en soep. Vervolgens worden ze gedwongen herhaaldelijk liederen te zingen waarin ze de Chinese Communistische Partij prijzen, de grootsheid van China benadrukken en hun dankbaarheid tonen aan president Xi Jinping persoonlijk.
“We zingen vanaf het moment dat we ’s ochtends wakker worden tot aan de lunch en na de lunch… doen we niets anders, alleen maar eten en de Chinese communistische partij prijzen,” zegt Ӧmir.
Gevangenen worden constant gewaarschuwd voor 48 eigenschappen die als vijandig voor de Chinese staat worden beschouwd, waaronder het laten groeien van een baard, bidden en religieuze liefdadigheid, aldus Ӧmir. Het doel van deze oefeningen is duidelijk, zegt hij: "Word Han-Chinezen... vergeet je religie, vergeet je cultuur."
"Als je niet naar ze luistert, of geen Mandarijnse liedjes kunt reciteren, of met je ogen rolt, of ook maar een klein beetje ongenoegen toont over dit proces," betoogt hij, dan reageren de bewakers met marteling.
Zoals Ӧmir vaak zijn ongenoegen uitte over zijn arrestatie, werd hij opnieuw gemarteld. Hij zegt dat hij "halfdood" werd geslagen en soms 24 uur lang met zijn gezicht naar een muur moest staan zonder eten of drinken, soms een dag in een Tiger Chair werd gezet, of simpelweg in een isoleercel werd geplaatst in kamers bekleed met plastic, bedoeld om zelfmoordgevaar te voorkomen.
"De Chinese regering noemt ze heropvoedingskampen. Eigenlijk zijn er geen heropvoedingskampen – het zijn allemaal concentratiekampen", zegt hij.
Na twintig dagen werd Ӧmir eindelijk vrijgelaten. Zijn vrouw had talloze brieven gestuurd naar de VN en het ministerie van Buitenlandse Zaken van Kazachstan, waar hij eerder genaturaliseerd was. Ze had ook een interview gegeven aan Free Asia Radio, wat twee Kazachse ambassadeurs onder druk zette om hem eindelijk te bezoeken en kort daarna de Chinese autoriteiten om hem vrij te laten.
Dit is een opvallend ander beeld dan degene die China heeft geschilderd, bewerend dat de kampen 'beroepsopleiding' bieden, dat gevangenen op elk moment kunnen vertrekken en dat de operaties worden teruggeschroefd. Maar een rapport vorige maand uitgebracht ontdekte dat China sinds 400 bijna 2017 nieuwe kampen heeft gebouwd, terwijl er zijn nieuwe getuigenissen naar voren gekomen Er wordt beweerd dat er in de kampen ook slavenarbeid, gedwongen sterilisaties en orgaanroof plaatsvindt.
"Hun doel is gewoon om alle Oeigoeren op de een of andere manier uit te roeien", zegt Ӧmir. Dat China zijn gemeenschap als terrorist bestempelt, is een "politiek spel", benadrukt hij. "Wij zijn niet gewelddadig en niet radicaal."
In 2019 hebben het Europees Parlement en het Amerikaanse Congres wetten en resoluties aangenomen die deze gevangennemingen veroordelen, terwijl in het Verenigd Koninkrijk een parlementaire groep van meerdere partijen naar verluidt bestaat het plannen van nieuwe wetgeving gericht op het aanpakken van de humanitaire crisis.
Maar toen 23 landen vorig jaar verklaringen aan de VN uitbrachten waarin ze de acties van China veroordeelden, waren ze met tegenverklaringen werd geconfronteerd uit meer dan 50 landen, voornamelijk met een islamitische meerderheid, die China's mensenrechtenbeleid verdedigden.
Ӧmir zegt dat hij blij is met de nieuwe Britse wetsvoorstellen en "Groot-Brittannië dankbaar is" dat het erover heeft nagedacht. Maar hij betreurt de internationale reactie.
"Ik wil duidelijk maken dat deze genocide op de Oeigoeren niet alleen om religie draait... het is een test voor de mensheid, voor de hele wereld", zegt hij. "Ik hoop dat de internationale gemeenschap drastischer maatregelen neemt."
Op de vraag wat wij kunnen doen om te helpen, geeft Ӧmir een duidelijk advies.
"Praat met andere mensen of vrienden en vergroot het bewustzijn, zodat meer mensen zich realiseren hoe ernstig de situatie is", zegt hij.
Ӧmir benadrukt dat hij “hoopt dat we meer protesten kunnen organiseren, meer nieuws over Oeigoeren kunnen schrijven en het bewustzijn van het grote publiek kunnen vergroten”. Hij stelt ook voor om te doneren aan goede doelen zoals de Hira Stichting in Turkije, die Oeigoerse weeskinderen ondersteunen die van hun ouders gescheiden zijn.
Kort nadat Ӧmir besloot zich uit te spreken, verloor hij alle contact met zijn uitgebreide familie in Xinjiang en zegt hij geen idee te hebben of ze nog leven. Na een juridische strijd van 18 maanden kreeg hij politiek asiel in Nederland, terwijl zijn vrouw en kinderen veilig in Turkije wonen.
"Ik weet niet zeker of ik in de toekomst weer een normaal leven kan leiden", zegt hij. Maar voorlopig houdt hij vol dat hij "zich altijd zal blijven inspannen om de wreedheid van China en de gebeurtenissen in de concentratiekampen aan het licht te brengen".
Deel dit artikel op uw sociale media
Categorieën: Breaking News, Wist u dat?, De Expose-blog